રામાયણ પ્રસંગ પટ ઋણ

રામાયણ પ્રસંગ પટ

         ઋણ

ભજન
ભરતજી મને એકજ ઋણ રડાવે,મને પ્રેમ ના આંસુ પડાવે…

વિપ્ર ના વેષે વાનર મલિયો, સુગ્રિવ સા સખા ને મળાવે
સીતા શોધ કાજે સમંદર લાંઘી, લંકામાં લાય લગાવે…

વાનર સેના વનચરે લીધી, સમંદર સેતુ બનાવે
અહીરાવણ નું શીશ ઉડાવી, મહિરાવણ ને મરાવે…

વિભીષણ સરીખો મિત્ર મલાવ્યો મને, રણમાં રાહ બતાવે
રાવણ મારી વૈદેહી કેરો, વસમો વિયોગ મિટાવે…

જેણે જે માંગ્યું તેને તે મેં આપ્યું, પણ હનુમો હાથ હલાવે
એનો ઉધારી હજીએ રહ્યો છું, એના કરજે કાળજા કંપાવે…

દીન દયાળુ “કેદાર” ના દાતા, દાસ ને દૈવ્ય બનાવે
રઘુ કુળ તેનું ઋણિ રહેશે, રઘુપતિ શાખ પુરાવે…

ભગવાન શ્રી રામ લંકા વિજય પછી અયોધ્યા પધાર્યા અને રાજ્યાભિષેક પછી સભા બોલાવીને યુદ્ધમાં ભાગ લેનાર સર્વે લોકોને જેણે જે માંગ્યું તે યોગ્ય પુરસ્કાર આપવા લાગ્યા, આ સમયે હનુમાનજીને કંઈ પણ માંગવા કહ્યું પણ તેમણે તો સીતા માતાએ આપેલી મોતીઓની માળા પણ “આ મણકામાં મારો રામ નથી” કહીને ન સ્વીકારી, ત્યારે શ્રી રામ ભરતજીને કહેછે કે આ હનુમાને મને ઋણી બનાવી દીધોછે, મારી કેટલી કેટલી મદદ કરી પણ આજે જ્યારે એ બધું ઋણ ચુકાવવાનો વખત આવ્યોછે ત્યારે તે કંઈ પણ લેવાની ના પાડીને આખા રઘુ કુળને ઋણી બનાવી રહ્યોછે.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

રામાયણ પ્રસંગ પટ- હરિ હૈયા ના હેત

ભજન

હરિ નું હૈયું હરખે ભરાયું
માંગો આજે મન મૂકી ને, ભરીદંવ ભક્ત નું ભાણું….

ચૌદ વરસ જેણે ચાખડી પૂજી ને, ચંદન ચોડી ચડાવ્યું
ભાઇ ભરત ને ભક્તિ આપી, સંતપણું ત્યાં પરખાયું….

વિભીષણ ને રાજ લંકાનું, અંગદ સૈન્ય સવાયું
રીંછ મરકટ પર રઘુવીર રીઝ્યાં, આપ્યું જે મુખથી મંગાયું…

વૈદેહી વાનર પર ત્રૂઠ્યાં, નવલું આપ્યું નજરાણું
કપિને કંઠની માળા આપી, હેત હૈયામાં ઉભરાયું….

માળના મણકા મુખમાં મૂકીને, દાબ દઈ ને દબાવ્યું
મોતીડા તોડી કપિ રહ્યાં ખોળી, ક્યાં ઠાકોર નું ઠેકાણું…

માફ કરી દે માવડી મારી હું, વાનર વિવેક ન જાણું
રામ વિના મને કશું ન ભાવે, કંચન કથીર જણાયું…

રોમ રોમ મારે રઘુવીર રમતાં, ઠાલું નથી ઠેકાણું
” કેદાર ” કપિએ છાતી ફાડી તો, રઘુકુળ દિલ દરશાયું….

ભાવાર્થ:-લંકા વિજય કર્યા પછી શ્રી રામજીનો રાજ્યાભિષેક થયો ત્યારે યુદ્ધમાં મદદગાર થનારા દરેકે દરેક સાથીને રામ દરબારમાં સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. અને દરેકને મન ગમતા પારિતોષિકો માંગી લેવા શ્રી રામે કહ્યું.
ભરતજીએ ચૌદ વરસ ભગવાનની પાદુકા રાજગાદી પર ધરીને રાજ્યનો કારભાર સંભાળ્યો, અને એક સંત જેવું જીવન ગુજાર્યું, પ્રભુએ તેને ભક્તિ પ્રદાન કરી.
વિભીષણ ને લંકાનું રાજ્ય આપવામાં આવ્યું. અને અંગદ ને લંકાનો સેના નાયક નિયુક્ત કર્યો. બધા રીંછ અને વાનરો ને જેણે જે માંગ્યું તે આપ્યું. પણ હનુમાનજી મહારાજ શાંત ચિત્તે ઊભા હતા.
સીતા માતા ને હનુમાનજી પર પ્રેમ ઉભરાયો અને પોતાના કંઠમાં પહેરેલી અતિ મૂલ્યવાન માળા ભેટ આપી. હનુમાનજી ખુશ થઈ ગયા અને માતાની આપેલી ભેટ માં જરૂર કંઈક વિષેસ હશે એમ સમજીને એક એક મણકાને ફેરવી ફેરવી ને જોવા લાગ્યા, કંઈ નમળ્યું તો તોડી તોડીને જોવા લાગ્યા. પણ જ્યારે કોઈ જગ્યાએ રામજી ના દર્શન ન થયા ત્યારે આશ્ચર્યથી માતા અને અન્ય સભાસદો સામે જોયું. પણ સભાસદોના ચહેરા જોઈને સમજી ગયા કે મારાથી કંઈક ભૂલ થઈ ગઈ છે. કોઈએ આપેલી ભેટ આ રીતે તોડ ફોડ કરીએ તો આપનાર વ્યક્તિ નારાજ તો થાયજને? હનુમાનજીએ તુર્તજ માતાજીની માફી માંગતાં કહ્યું કે મા, હુંતો વાનર છું, વિવેક બુદ્ધિ મારામાં ક્યાંથી હોય? આપે આપેલી માળામાં મને મારો રામ ન દેખાણો, અને રામ વિના ની કોઈ પણ વસ્તુ મને શા કામની? મારાતો રોમ રોમ માં રામ વસેછે, મારા અંગમાં રામ વિનાની કોઈજ જગ્યા બાકી નથી, તેથી રામને શોધવા માટે મેં માળા તોડીછે. માટે મને માફ કરજે.
જ્યારે હનુમાનજીએ પોતાના રોમે રોમે રામ વસતા હોવાનું કહ્યું ત્યારે સભાસદો સંશય કરવા લાગ્યા કે શું અમારા મનમાં રામ નથી? ચતુર હનુમાનજી સમજી ગયા કે મારે આ લોકોની શંકા દૂર કરવી પડશે, તેથી પોતાના નહોર વધારીને પોતાની છાતીમાં ભરાવ્યા અને છાતી ફાડી અને તેમાં શ્રી રામ, સીતાજી અને સમગ્ર રામ દરબારનાં દર્શન કરાવ્યા.
ધન્ય ધન્ય એ અંજની ના જાયાને.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

રામાયણ પ્રસંગ પટ ખબર અંતર

    રામાયણ પ્રસંગ પટ

        ખબર અંતર

ભજન
સાખી-નગર લંકા છે સોનાની, મનોહર વટિકા મધ્યે,
બિરાજ્યા માત સીતાજી શરીરે આગ વરસેછે.
ભલે હો હેમની નગરી, નથી જ્યાં રામનું શરણું,
ભલે ને મોતીડાં વરશે, સીતાને રામનું સમણું

કહો હનુમંતા બોલો બલવંતા, કહો મોહે કથની કૈસે ભગવંતા…

ભાઇ લક્ષ્મણ કી મૈને બાત ન માની, લોપી મૈને રેખા તો હર લાઇ લંકા…

મણિ મુદ્રિકા તુમને ગિરાઈ, નાચા મન મોરા તુટ ગઈ શંકા…

નિશ દિન રામ રટન મોરે મન મેં, રોમ રોમ રઘુવીર જાપ જપંતા…

કૌન કરે સેવા, ચરન કૌન ચાંપે ? બિન વૈદેહી, કૈસે મોરે કંથા…

દો આજ્ઞા મૈયા ક્ષુધા મોહે લાગી, મધુર ફલ ખાકે દેખું, નરપતિ લંકા…

બગીયાં ઉજાડી પૈડ ગીરાયે, અસુર ગણ રોળે મારે સૈન્ય બંકા…

કેદ કિયો હનુમો લૌ લીપટાઇ, ” કેદાર ” કપિ ના જલીયો જલ ગઈ લંકા..

ભાવાર્થ:-રામાયણના બધા કાંડો માં સુંદર કાંડનેજ સુંદર કહેવામાં આવ્યો છે, કારણ સર્વ ગુણ સંપન્ન,મહા બલવાન, ગ્યાન ગુન સાગર હનુમાનજી રામ ને મલ્યા, રામે અનેક આશીર્વાદ આપ્યા, પણ જ્યારે માતા સીતાજી ને મલ્યા ત્યારેજ તેઓ “અષ્ટ સિદ્ધ નવ નિધિ કે દાતા” બન્યા, અને તેથી જ રામાયણ ના બધ્ધાજ કાન્ડો માં એ સુંદર કાંડ બન્યો. જીવને રામ મળે તેતો અનેક અનેક જન્મોના પુણ્યો હોય, અને ઈશ્વર કૃપા હોય તોજ શક્ય બને, પણ જો ભક્તિ ન મળે તો તેની ઊણપ રહીજાય છે, તેથી જ્યારે હનુમાનજીને ભક્તિ(સીતા માતા) મળ્યા ત્યારે તેઓ પૂર્ણ બન્યા.

જ્યારે હનુમાનજી માતાજી ને અશોક વાટિકા માં મલ્યા ત્યારે માતાજી બધા સમાચાર પૂછે છે અને કહે છે-મેં લક્ષ્મણ રેખા નું ઉલંઘન કર્યું તેથી મારું અપહરણ થયું.-મને શંકા હતી કે રાવણ મને ૪૦૦ ગાઉ પર લંકા માં લાવ્યો છે, મારો રામ મને કેમ શોધશે? પણ તમે મુદ્રિકા બતાવી તેથી એ શંકા ન રહી, મારે હરપળ રામ રટણ નું કવચ છે,તેથી હું તો બરાબર છું, પણ મારો રામ કેમ છે ? મારાવિના મારા રામની સેવા કોણ કરે છે ?
હનુમાનજીએ બધા સમાચાર આપીને કહ્યું માં ચારસો ગાઉનો સમુદ્ર ઓળંગીને આવ્યોછું, ભૂખ લાગીછે, રજા આપો તો વનફળ ખાઈને લંકાનો રાજા કેવોછે એ પણ જોઈ આવું. માતાજીની આજ્ઞા થતાં હનુમાનજીએ બાગમાં તોડ ફોડ કરી, વૃક્ષો કાપ્યા, રાવણ ને ખબર પડી તો દરબારમાં બંદી બનાવીને લાવ્યા, ત્યાર બાદ હનુમાનજીની પુંછમાં આગ લગાવી. હનુમાનજીને તો કંઈ ન થયું પણ લંકા માં આગ લાગી.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

રામાયણ પ્રસંગ પટ- ભજન કાકલૂદી (દશરથ રાજાની)

રામાયણ પ્રસંગ પટ- ભજન

કાકલૂદી (દશરથ રાજાની)

કેમ કુબુદ્ધિ તેં આણી રાણી,
કોણ થકી ભરમાણી….

હે મૃગનયની કોમલ કંઠી, શીદને વદે આવી વાણી
રામ વિનાની ચૌદ ઘડી પણ, ચૌદ જનમ લે જાણી…રાણી..

ગજ ગામીની કહું કામિની, અવળી કરે છે ઉઘરાણી
આંખ થી અળગો રામ થશે તો, મુજ જીવન ધૂળ ધાણી..રાણી..

ભરત ભલે ને રાજા બનતો, માંડવી બને ભલે રાણી
રામ સીતા એનો આદર કરશે, ઉમંગ ઉરમાં આણી..રાણી..

આવે યાદ મને અંધા અંધી ની, વિરહી વદ્યા તા જે વાણી
પુત્ર વિયોગે પ્રાણ જશે મુજ, એ અવસર ની એંધાણી..રાણી..

રઘુકુળ ભૂષણ વનમાં પધાર્યા, સંગ સીતાજી શાણી
રાજા દશરથ સ્વર્ગ સિધાવ્યા, “કેદાર” કરમ ની કહાણી…રાણી..

ભાવાર્થ-રાજા દશરથે જ્યારે રામ રાજ્યનું એલાન કર્યું ત્યારે કૈકેયી રાણીએ તેનો વિરોધ કર્યો, અને પોતાને પહેલાં રાજાએ આપેલા બે વચનો માંગ્યા, જેમાં રામને ચૌદ વરસ વનવાસ, અને ભરત ને રાજ ગાદી ની માંગણી કરી. ત્યારે દશરથ રાજા કૈકેયી ને “હે મારી માનીતી રાણી, કોમલ કંઠ વાળી, મૃગ જેવા નયનો વાળી, હે ગજ ગામીની,હે કામિની” જેવા એક રાજા, અને તે પણ રામના પિતાને ન શોભે એવા શબ્દો વાપરીને મનાવે છે, કે તું આ શું માંગણી કરશ? રામ વિના હું ચૌદ વરસ તો શું ચૌદ ઘડી પણ રહી નહીં શકું. જો રામ મારી નજરથી દૂર થશે તો મારું જીવન ધૂળ ધાણી થઈ જશે.
તારી ઇચ્છા હશે તો ભરતને હું રાજ્ય આપી દઈશ, અને માંડવીને રાણી બનાવી દઈશ, એટલુંજ નહીં રામ અને સીતા પણ આનંદથી એ સ્વીકારી લેશે. અને એક રાજા જેવો તેમને આદર આપશે.
છતાં પણ જ્યારે કૈકેયી માનતા નથી અને વચનો આપવાની હઠ પકડીને એજ માંગણી ચાલુ રાખે છે, ત્યારે દશરથ રાજાને શ્રવણનાં માતા પિતા યાદ આવ્યાં. એક વખતે જ્યારે દશરથ રાજા શિકાર કરવા નીકળેલા, ત્યારે શ્રવણ તેના માતા પિતાને કાવડમાં બેસાડીને યાત્રા કરાવતો કરાવતો અયોધ્યા પાસેથી પસાર થતો હતો. ત્યારે તેના માત પિતાને તરસ લાગતાં પાણી ભરવા માટે સરોવર કિનારે ગયેલો, પાત્રની અંદર પાણી ભરાવાનો અવાજ સાંભળીને દશરથ રાજાને થયું કે કોઈ મૃગ પાણી પીવા આવેલ છે, તેથી તેમણે કોઈ ખાત્રી કર્યા વિના શબ્દવેધ બાણ માર્યું, જે શ્રવણને વાગતાં તેનું મૃત્યુ થયું.રાજનને પોતાની ભૂલ સમજાણી, પણ ત્યારે ઘણું મોડું થઈ ગયું, શ્રવણે પોતાના માતા પિતાને પાણી પાવાની વિનંતી કરીને પોતાનો પ્રાણ ત્યાગી દીધો. પણ જ્યારે શ્રવણ ના માતા પિતાને બધી વાતની જાણ થઈ ત્યારે તેમણે રાજનને શ્રાપ આપ્યો, કે જેમ આજે અમો પુત્ર વિના ટળવળીએ છીએ, તેમ તું પણ તારા પુત્રના વિયોગે તડપીને પ્રાણ ત્યાગશે.
જ્યારે શ્રી રામને આ બધી વાતની જાણ થઈ, (જો કે આ બધી શ્રી રામનીજ ઇચ્છાથી માતા કૈકેયી દ્વારા ભજવાતી લીલા હતી.}ત્યારે પ્રભુ સહર્ષ વનવાસ સ્વીકારીને પિતાજીને સાંત્વના આપી. સીતાજી અને લક્ષ્મણજી પણ જીદ કરીને શ્રી રામજી સાથે વનવાસ ગમન કરી ગયા, ત્યારે રાજા દશરથજીએ પણ કર્મોના બંધન નું પાલન કરતાં સ્વર્ગ ના વાટે વિદાય લીધી.
ફોટો- ગુગલના સહયોગ થી.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

રામાયણ પ્રસંગ પટ બે વચનો (કૈકેયી ના)

રામાયણ પ્રસંગ પટ

       બે વચનો (કૈકેયી ના)

મને રાજ રમત માં ફસાવી, મને ભોળી ને ભરમાવી…

સંકટ વેળા સંગે રહીને, બની સારથિ આવી,
જાણ્યો જ્યારે જીવ જોખમમાં, બગડી બાજી બનાવી..

સ્વાર્થ ભર્યો છે સ્નેહ તમારો, માનેતી કહી ને મનાવી,
દશ દિવસથી નોબત વાગે, યાદ મારી કાં ન આવી..

બોલ થકીછો આપ બંધાણા, રઘુકુળ રીત તમારી.
આપો વચનો યાદ કરીને, આજ ઘડી હવે આવી..

ભૂપ ભરત ને રામજી વનમાં, ચૌદ વરષ દે વિતાવી.
જરકસી જામા પીતાંબર ત્યાગી, તપસી વેશ બનાવી…

રૂઠી કૈકેઈ ને રાજન રડતાં, યાદ અંધોની આવી.
બ્રહ્મના પિતાની કરુણ કહાની, “કેદાર” કરમે બનાવી…

ભાવાર્થ-અયોધ્યામાં જ્યારે રાજા દશરથજીએ રામના રાજ્યાભિષેક ની ઘોષણા રાજદરબારમાં કરી, ત્યારે અયોધ્યા માંતો આનંદ આનંદ છવાઈ ગયો, પરંતુ ભગવાન રામને પોતાના રામ અવતારનો ઉદ્દેશ્ય પાર પાડવા માટે એક લીલા કરવી પડી. શ્રી રામે સરસ્વતીજીને એવી વિનંતી કરી, કે આપ એવી લીલા કરો કે જેથી મારા રાજ્યાભિષેક ને બદલે મને વનવાસ મળે, જેથી હું રાક્ષસો નો વિનાશ કરીને સામાન્ય જન સહિત, સંતો મહંતો અને રૂષિ મુનિઓને તેના સંકટમાંથી મુક્ત કરી શકું. સરસ્વતીજીએ અનેક ઉપાયો કર્યા, પણ કોઈ પણ અયોધ્યા વાસી તેમની ચાલમાં ફસાયા નહિ. પણ એક મંથરા,કે જે કૈકયીની દાસી હતી તે કૌશલ દેશથી કૈકયીની સાથે આવેલી હતી, તે સરસ્વતીજીની જાળમાં ફસાઈ ગઈ. સરસ્વતીજીએ તેની જીભ પર બેસીને પોતાના ધાર્યા મુજબની વાણી તેના મુખથી બોલાવી.
મંથરા કૈકેયી પાસે જઈને કહેવા લાગી કે જો રામનો રાજ્યાભિષેક થઈ જશે તો તને અનેક કષ્ટો ભોગવવા પડશે, માટે તું રાજન પાસે એવા બે વચનો માંગીલે જે તને રાજને ગમે ત્યારે આપવાનું વચન આપ્યું છે. ત્યારે કૈકેયી મંથરાની વાત માનીને વચનો માંગે છે.
હે રાજન આપે મને ભોળવી છે, જ્યારે યુદ્ધની અંદર આપના પર સંકટ હતું ત્યારે મેં આપના રથના સારથી બનીને મદદ કરેલી ત્યારે આપે મને વચન માંગવા કહેલું, જે આપે આજ સુધી નથી આપ્યા, મને માનીતી તો કહો છો, પણ આપનો વહેવાર મને સ્વાર્થ ભર્યો લાગે છે. રામને રાજા બનાવવાની વાત દસ દિવસથી ચાલેછે પણ મારાથી છુપાવી ને રાખી છે. માટે આપ મને આપે આપેલા બે વચનો આજેજ આપો, જેમાં પહેલા વચનમાં મરો ભરત રાજા બને, અને રામ ચૌદ વરસ વનવાસ ભોગવે અને તે પણ રાજ્ય પરિવાર જેવા આભૂષણો ત્યાગીને, તપસ્વિ ના વેશમાં રહે.
રાજા દશરથ-કે જે બ્રહ્મ ના પિતા છે- કૈકયીની વાણી સાંભળી ને વિહ્વળ બની ગયા, મનમાં ને મનમાં શ્રવણ ના પિતાએ આપેલા શ્રાપ ને યાદ કરીને પોતાના કર્મોની કરુણતા માટે વ્યથિત બની ગયા.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

ધનુષ યજ્ઞ

રામાયણ ના પ્રસંગો ૩
                 ધનુષ યજ્ઞ
મને સમજ પડી ગઈ સારી, મેં વિપરીત વાત વિચારી…

મેં જાણ્યું’તું મહિપતિ મળશે, શોભા બનશે ન્યારી.
મિથિલા મારી ધન્ય બની ને, જોશે જાન જોરારી…

મૈથિલી ને મહા દુખ આપ્યું, મુખ શકું ના દેખાડી.
સુનયના ને શું સમજાવું, નીમી નસીબ વિચારી…

વીર વિહીન વસુ મેં ભાળી, શું હજુ બેઠાં વિચારી.
જાઓ સિધાવો વધુ ના લજાવો, -ભલે- કુંવરી રહેશે કુંવારી..

ક્રોધિત લક્ષ્મણ રામ રિઝાવે, વિશ્વામિત્ર વિચારી.
ઊઠો રઘુનંદન કરો ભય ભંજન, શિવ ધનુ શીશ લગાડી..

હાથી જેવા હેઠાં બેઠાં, સિંહ ઝટકી કેશવાળી.
પિનાક પરસી ત્યાં વીજળી વરસી, દિગ્મૂઢ દુનિયા સારી..

વૈદેહી વરમાળ ધરાવે, શોભા સઘળે ન્યારી.
” કેદાર ” દર્શન નિત નિત પામે, સીતા રામ સંભારી…

ભાવાર્થ-મિથિલા નરેશ જનક રાજાએ સીતાજીનો સ્વયંવર યોજ્યો ત્યારે અનેક મોટા મોટા રાજાઓ, મહારથીઓ, પરાક્રમી વીર પુરુષો આવેલા, લંકાનો રાજા રાવણ કે જેનામાં દશ મસ્તક જેવી બુદ્ધિ અને વીસ ભુજા જેવું બળ હતું, જેણે કૈલાસ પર્વતને એક હાથ વડે ઉઠાવી લીધેલો. તેમજ બાણાસુર જેવા બળવાન મહારથી પણ આવેલા, પરંતુ સ્વયંવર ના નિયમ મુજબ શિવજીના ધનુષને ઉઠાવી તો ન શક્યા પણ કોઈ ચલિત પણ ન કરી શક્યા, ત્યારે જનક રાજા ખૂબજ નિરાશ થયા અને કહેવા લાગ્યા કે..
૧-મને મારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ છે, કે મેં ધનુષ ને પણછ બાંધવાની જે શરત રાખી તે યોગ્ય ન હતી. મને એમ હતું કે મોટા મોટા મહિપતિઓ ભેગાં થશે, એમાંથી કોઈ આ ધનુષની પણછ બાંધી લેશે અને જ્યારે મારી પુત્રીને પરણવા અલૌકિક જાન લઈને આવશે, તે જોઈને મારા નગરની શોભા અનેક ગણી વધી જશે. મારા નગરજનો ધન્ય ધન્ય બની જશે.
૨-પણ મેં મારી પુત્રી મૈથિલીને ખૂબ દુખ આપ્યું છે, એને મારે કયા મુખે કહેવું કે મારી આ આકરી શરત થી તારાં લગ્ન થઈ શક્યા નહીં, અને સુનયનાને પુત્રી નીમીના આ મહા દુખ માટે હું કેમ સમજાવી શકીશ.
૩-આજે મને આ પૃથ્વી પર કોઈ વીર પુરુષ દેખાતો નથી, કે જે આ ધનુષની પણછ બાંધી શકે, અને હે બળ હીન આગંતુકો તમો હજુ કઈ આશા સાથે અહિં બેઠા છો, તમને જોઈને મને શરમ આવે છે, માટે તમો અહીંથી વિદાય લો, ભલે હવે મારી પુત્રી કુંવારી રહે, પણ તમો જલદી અહિંથી સિધાવો, અહિં સર્વે રાજાઓ વીર વિહીન છે.
૪-વીર વિહીન શબ્દ જ્યારે રાજન બોલ્યા ત્યારે લક્ષ્મણજી એકદમ ક્રોધાયમાન થઈ ગયા, રઘુકુળનો નાનો એવો બાળક પણ જ્યાં બેઠો હોય તે સભાને વીર વિહીન કેમ કહી શકાય? પણ રામે ઇશારો કર્યો કે ભાઈ, બાજુમાં ગુરુજી બિરાજમાન છે, એમની હાજરીમાં આપણાથી કંઈ ન બોલાય. વિશ્વામિત્રજી ને પણ આ યોગ્ય ન લાગ્યું, તેમણે રામને આજ્ઞા કરી કે હે રઘુનંદન ધનુષનો ભંગ કરીને જનક રાજાના ભયનો નાશ કરો.
૫-જ્યારે હાથી જેવા મહારથીઓ ની કારી ન ફાવી અને બેસી ગયા, ત્યાં સિંહ સમાન રામ જાણે પોતાની કેશવાળી ઝાટકીને ઊભા થયા, સમગ્ર સભાજનોને હાથ જોડ્યા, મનોમન ભગવાન શિવને પ્રાર્થના કરી, ધનુષને વંદન કરી જ્યાં ફક્ત સ્પર્શ કર્યો, ત્યાં તો જાણે આકાશમાંથી વીજળી પડી હોય તેવો મોટો કડાકો થયો, ભયંકર અવાજને કારણે દિક્પાલો ડરી ગયા,પૃથ્વી ડોલવા લાગી, કોઈ કંઈ સમજી ન શક્યા, જ્યારે વિચારવાની શક્તિ પાછી આવી ત્યારે જોયું તો રામજીએ ધનુષ તોડીને તેના બન્ને ટુકડા જમીન પર ફેંકી દીધેલા જોયા. ચારો તરફ આનંદ આનંદ છવાઈ ગયો, બધા રામજીની જય જયકાર કરવા લાગ્યા.
૬-પછીતો સીતાજી સભાખંડમાં પધાર્યા અને શ્રી રામજીના કંઠમાં વરમાળા પધરાવી. સઘળે મંગલ ધ્વનિ થવા લાગી. આપણે તો બસ એ દ્ગશ્ય અંતર મનમાં સદા ધારણ કરીને એના દર્શન કરતાં રહેવાનું, અને હરિગુણ ગાતા રહેવાનું. જય સીતારામ.

Posted in Uncategorized | Leave a comment

રામાયણ ના પ્રસંગો ૨ મિથિલા દર્શન

રામાયણ ના પ્રસંગો ૨    મિથિલા દર્શન

આયે મિથિલા નગર કે માંહી,

                          રઘુકુલ ભૂષણ રામ દુલારે, સંગ હે લક્ષ્મણ ભાઇ.

આઇ સખીયાં કરતી બતિયાં, સપનેહુ દેખો મેં નાહીં.
એસો બર જો મિલે સીયા કો, ચન્દ્ર ચકોરી મિલ જાઈ.

ગૌર બદન એક શ્યામ શરીરા, એક ચંચલ એક ધીર ગંભીરા.
એક દેખુંતો ભૂલ જાઉં દુજા, ચલત નહીં ચતુરાઈ.

નર નારી સબ નિરખન લાગે, બર બસ શીશ જુકાઇ.
સૂરજ ચંદા સંગમેં નિકલા, પૂરણ કલા પસરાઈ.

થાલ ભરી પૂજા કો નિકલી, જનક દુલારી લજાઈ.
કંકન કિંક્ની નૂપુર ધુનિ સુનિ, રાઘવ મન લલચાઇ.

લતા ઓટ દેખી શ્રી રઘુબિર, નીમી નેત્ર ભર આઇ.
નેન મિલે જબ મૂંદલી પલકે, છબી નિકસી નહીં જાઈ.

સુર સબ અંબર દેખ સુ અવસર, ફૂલ કુસુમ બરસાઇ.
દીન ” કેદાર ” યે દિલસે નિહારે, જનમ મરન મીટ જાઈ.

સાર-શ્રી રામ અને લક્ષ્મણ જ્યારે મુનિઓના યજ્ઞની રક્ષા ખાતર રાક્ષસોનો નાશ કરીને ગુરુજી વિશ્વામિત્ર ની સાથે મિથિલા નગર માં પધાર્યા એજ વખતે મિથિલા નરેશ જનક રાજાની પુત્રી જાનકીજી ના સ્વયંવરની તૈયારી ચાલતી હોવાથી આખા નગરને શણગારવામાં આવેલ હતું. ગુરૂજી ની આજ્ઞા લઈને બન્ને ભાઈઓ નગર જોવા નીકળ્યા.
૧-સીતાજી ની સખીઓ આ બન્ને ભાઈઓને જોઇને પરસ્પર વાતો કરવા લાગી કે આવા તેજસ્વિ યુવરાજો તો ક્યારેય સ્વપ્નમાં પણ જોયા નથી. અત્યારે સીતાજી ના લગ્નની તૈયારી ચાલે છે, જો વિધાતા મદદ કરે અને મિથિલા પતી સ્વયંવર ની વાત છોડીને આ યુવરાજને પસંદ કરી લે, તો તો જાણે ચન્દ્ર અને ચકોરી જેવી જોડી મળી જાય. કારણ કે, બન્ને કુમારો એટલાં કોમળ છે કે તેઓ ધનુષ ભંગ તો નહીંજ કરી શકે.
૨-આ ભાઈઓને જોઇ ને નગરજનો એટલાતો પ્રભાવિત થયા કે એક ગૌર વર્ણ લક્ષ્મણ અને એક શ્યામ શરીર વાળા રામ પરથી નજર હટાવી શકતા નથી. એક થોડા ચંચળ લાગે છે, તો બીજા ગંભીર દેખાય છે. કોને જોવા અને કોને ન જોવા એવી વિટંબણામાં પડી ગયા. કોને પહેલાં જોવા અને કોને પછી જોવા તે ચતુરાઈ ચાલતી નથી.
૩-નગરના નર નારી સૌ આ ભાઈઓને જોઇ ને આપમેળે મસ્તક નમાવવા લાગ્યા, એવું લાગે છે જાણે સૂર્ય અને ચન્દ્ર બન્ને એક સાથે પોતાની પૂર્ણ કળા પ્રસરાવીને નીકળ્યા હોય.
૪-માતા સુનયનાજી ની આજ્ઞાથી સીતાજી ગૌરી પૂજન માટે બાગમાં પુષ્પો લેવા પધારેલા, એજ વખતે શ્રી રામ અને લક્ષ્મણ પણ ગુરુજી માટે પુષ્પો લેવા પધાર્યા, અનાયાસ શ્રી રામજીના કાને કોઈ કંકણ અને ઝાંઝરનો અવાજ આવતાં એકદમ જાણે અંગે અંગમાં આનંદિત તરંગો દોડવા લાગ્યા, રામજી લક્ષમણને કહેવા લાગ્યા કે આ શું છે? મારું મન આ ઝંકારથી કેમ મોહિત થાયછે? આવો મીઠો મધુરો રણકાર કોના નેપુરનો છે?.
૫-એ સમયે લતાઓની પાછળ સીતાજીની નજરે પુષ્પો ચૂંટતા શ્રી રામજીની છબી દેખાણી, આ અલૌકિક દ્રષ્ય જોઇને સીતાજી ભાવ વિભોર બની ગયા. જેવા શ્રી રામજીના નયનો સાથે સીતાજીની નજર મળી કે તુરંત માતાજીએ આંખો બંધ કરી લીધી, એ દ્ગશ્યને જાણે નયનો માં સદા સમાવી દેવા હોય, ક્યાંક આંખ ૪-માતા સુનયનાજી ની આજ્ઞાથી સીતાજી ગૌરી પૂજન માટે બાગમાં પુષ્પો લેવા પધારેલા, એજ વખતે શ્રી રામ અને લક્ષ્મણ પણ ગુરુજી માટે પુષ્પો લેવા પધાર્યા, અનાયાસ શ્રી રામજીના કાને કોઈ કંકણ અને ઝાંઝરનો અવાજ આવતાં એકદમ જાણે અંગે અંગમાં આનંદિત તરંગો દોડવા લાગ્યા, મન હર્ષિત થઈ ઊઠ્યું.
૫-એ સમયે લતાઓની પાછળ સીતાજીની નજરે પુષ્પો ચૂંટતા શ્રી રામજીની છબી દેખાણી, આ અલૌકિક દ્રષ્ય જોઇને સીતાજી ભાવ વિભોર બની ગયા. જેવા શ્રી રામજીના નયનો સાથે સીતાજીની નજર મળી કે તુરંત માતાજીએ આંખો બંધ કરી લીધી, એ દ્ગશ્યને જાણે નયનો માં સદા સમાવી દેવા હોય, ક્યાંક આંખ ખુલ્લી રહે અને આ અદ્ભુત દ્ગશ્ય આંખમાંથી સરી ન પડે એ હેતુથી માતાજીએ આંખ બંધ કરી લીધી.
૬-આવો અલૌકિક અવસર જોઇ ને દેવોએ આકાશમાંથી ફૂલોની વર્ષા કરી. કોઈ પણ આ અલભ્ય દ્ગશ્યનું ખરા દિલથી દર્શન કરે તો જન્મ મરણના ફેરા જરૂર મટીજાય.

Posted in Uncategorized | Leave a comment